Wat is de Veiligheidsladder?

De Veiligheidsladder, internationaal Safety Culture Ladder, is een certificatieschema dat meet hoe veiligheidsbewust een organisatie werkt. Het schema wordt beheerd door NEN.

Anders dan systemen die procedures en documenten toetsen, kijkt de Veiligheidsladder naar houding en gedrag: wat doen mensen als er niemand meekijkt. Het schema is gebaseerd op een cultuurmodel dat organisaties op vijf niveaus plaatst, van veiligheid negeren tot veiligheid volledig verankerd in de bedrijfsvoering — zie de vijf treden.

Beleid en leiderschap, kennis en vaardigheden, primaire en secundaire processen, samenwerken met externen, en leren en verbeteren. Per thema wordt zowel beoordeeld wat er is geregeld als welk gedrag daarbij hoort.

Meer over wat er veranderde ten opzichte van de oude indeling met zes bedrijfsaspecten: SCL 2.0 uitgelegd.

Het schema kent verschillende producten met een oplopende mate van zekerheid, van een zelfbeoordeling tot een volledige externe audit.

* SAQ: de Self Assessment Questionnaire wordt uitsluitend via de SCL Webtool aangeboden. De vragen zijn goedgekeurd door de Commissie van Deskundigen.
** Criteria jaar 3 (kleine organisaties): de externe audit in jaar 3 vervalt alleen als de auditor in jaar 2 vaststelt dat de gedragsdoelen zijn behaald, de directie aantoonbaar betrokken is, de gedragsverandering zichtbaar is op de werkvloer, en de organisatie nog voldoet aan de eisen van de trede-indicatie.

Voor iedereen die werkt voor opdrachtgevers die er een eis van maken, en voor iedereen die veiligheid verder wil brengen dan het handboek.

Concreet: bouw, infra en installatietechniek via ViA, en daarbuiten netbeheerders, spoor, energie en industrie die vaak hun eigen eis stellen. Ook onderaannemers krijgen ermee te maken, ook als zij zelf nooit inschrijven, omdat hun opdrachtgever moet aantonen dat de keten voldoet.

VCA toetst of je veiligheid hebt geregeld, de Veiligheidsladder toetst of het ook werkt.

VCA is een systeemcertificaat: het beoordeelt processen, procedures en aantoonbaarheid daarvan. De Veiligheidsladder beoordeelt cultuur, leiderschap en gedrag in alle lagen van de organisatie. Ze sluiten elkaar niet uit en vervangen elkaar niet; veel organisaties hebben beide, en een goed werkend VCA-systeem is een prima vertrekpunt voor trede 2.