Wat betekent de ViA-eis voor de Veiligheidsladder?

ViA staat voor Veiligheid in Aanbestedingen: de afspraak dat ondertekenaars van de Governance Code Veiligheid in de Bouw veiligheidsbewustzijn als criterium opnemen in aanbestedingen en contracten.

De afspraak geldt sinds 1 januari 2022 en wordt toegepast door de ondertekenaars van de code: opdrachtgevers, ontwerpers en opdrachtnemers in de bouw, infra en installatietechniek. Het doel is een gelijk speelveld, zodat een aannemer die in veiligheid investeert niet wordt weggeconcurreerd door een aannemer die dat niet doet.

De ondertekenaars van de Governance Code zijn:

Sinds 1 juli 2026 eist ViA trede 3. Tot die datum volstond trede 2.

Die verhoging is aangekondigd en niet plotseling ingevoerd, maar in de praktijk hebben veel bedrijven gewacht. Wie nu nog op trede 2 staat en wil inschrijven op een ViA-aanbesteding, heeft een probleem dat niet met een self assessment op te lossen is.

Als een organisatie de SCL-norm niet haalt tijdens een audit, ontvangt ze geen certificaat voor de beoogde trede.

De certificerende instelling documenteert de bevindingen en geeft aanbevelingen voor verbetering. Dit betekent niet het einde van het traject, maar wel dat er extra werk nodig is voordat een heraudit kan plaatsvinden. In de praktijk zijn er twee mogelijke uitkomsten bij een onvoldoende resultaat:

Non-conformiteiten: de organisatie voldoet op specifieke punten niet aan de normeisen. Na het oplossen van deze tekortkomingen kan een heraudit worden aangevraagd.

Structureel onvoldoende veiligheidscultuur: de organisatie scoort op meerdere thema's onder de vereiste norm. In dit geval is een langere ontwikkelperiode nodig voordat een nieuwe poging zinvol is.

Vanuit commercieel perspectief heeft het niet behalen van het certificaat directe gevolgen: je valt af bij aanbestedingen die een SCL-certificaat eisen. Juist daarom zijn een goede voorbereiding en een realistisch tijdpad zo belangrijk. Een mislukte audit is niet alleen een verlies van tijd en geld, maar ook een gemiste kans bij opdrachtgevers.

Ook voor onderaannemers. De hoofdaannemer is er verantwoordelijk voor dat zijn onderaannemers en leveranciers aan de eis voldoen en dat hij daarvan bewijs in handen heeft voordat het werk begint.

Dit is het onderdeel dat in de keten het meeste werk oplevert en het minst bekend is. Een onderaannemer die zelf nooit inschrijft op aanbestedingen kan er alsnog mee te maken krijgen, simpelweg omdat zijn opdrachtgever het moet aantonen.